ระบบความเห็นที่ถูกต้อง-สัมมัตตนิยาม

“สัมมัตตนิยาม” หมายถึง ระบบความเห็นที่ถูกต้อง คือ อริยมรรคมีองค์ 8 หรือ ความเป็นโสดาบันขั้นมรรคหรือผล ชึ่งในพระสูตรข้อที่ 86–88 นี้ เป็นธรรมที่มีหัวข้อเหมือนกัน เปรียบเทียบคู่ตรงข้ามของธรรม 6 ประการ ที่เมื่อบุคคลแม้ฟังธรรมอยู่ จะก้าวลงสู่ระบบความเห็นที่ถูกต้อง คือ สัมมัตตนิยาม จะได้หรือไม่ได้นั้น มีธรรมอะไรบ้าง

#86_อาวรณตาสูตร

1. เป็นผู้ไม่มีกรรมเป็นเครื่องกั้น – ไม่ได้ทำอนันตริยกรรม 5 (ฆ่ามารดา บิดา พระอรหันต์ ทำพระพุทธเจ้าให้ห้อเลือด ทำสงฆ์ให้แตกกัน)

2. เป็นผู้ไม่มีกิเลสเป็นเครื่องกั้น – มีสัมมาทิฎฐิ

3. เป็นผู้ไม่มีวิบากเป็นเครื่องกั้น (ผลที่ได้รับจากการกระทำ) – เกิดในภพที่พอจะบรรลุธรรมได้ เช่น โลกมนุษย์ สวรรค์ถึงชั้นพรหม ยกเว้น อรูปพรหม เพราะด้วยเหตุปัจจัยที่เกิดของสภาวะภพนั้น

4. เป็นผู้มีศรัทธา – มีความลงใจ มั่นใจ

5. เป็นผู้มีฉันทะ – เกิดความพอใจทำให้มีการพัฒนา

6. เป็นผู้มีปัญญา – โยนิโสมนสิการ (ใคร่ครวญธรรม)

#87_โวโรปิตสูตร คือ การไม่ทำอนันตริยกรรม 5 และเป็นผู้มีปัญญา

#88_สุสสูสติสูตร

1. ตั้งใจฟังด้วยดี 2. เงี่ยโสตสดับ 3. ตั้งใจใฝ่รู้ (ข้อ 1-3 เปรียบกับช้าง และม้าอาชาไนย) 4. ถือเอาแต่สิ่งที่เป็นประโยชน์ 5. ทิ้งสิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์ 6. ประกอบด้วยอนุโลมิกขันติ (การพิจารณาที่เกื้อกูลแก่การบรรลุอริยสัจ 4)

พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ฉักกนิบาต สีติวรรค

อ่าน “อาวรณตาสูตร” พระไตรปิฎกเล่มที่ ๒๒ พระสุตตันตปิฎกเล่มที่ ๑๔ [ฉบับมหาจุฬาฯ] อังคุตตรนิกาย ปัญจก-ฉักกนิบาต

ฟัง “สภาวะดับเย็น-นิพพาน”